NCDC માર્ગદર્શિકાનું કડક પાલન, હીટ સ્ટ્રોક રૂમ તૈયાર, IHIP પર દૈનિક મોનિટરિંગ: જિલ્લા કેન્દ્રોને સૂચના
અમદાવાદ/ગાંધીનગર: 23, એપ્રિલ 2026
ગુજરાત પર પ્રચંડ ઉનાળાની ગરમી અને હીટવેવનો કડક પ્રહાર થયો છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ની આગાહી અનુસાર, રાજકોટ (41.1°C), અમરેલી (40.9°C), અમદાવાદ (40.2-41.4°C), ગાંધીનગર (39.6-41°C) સહિત 8-9 જિલ્લાઓમાં રેડ/ઓરેન્જ એલર્ટ જારી છે. સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ, ઉત્તર ગુજરાતમાં તાપમાન સામાન્ય કરતાં 5-8°C વધુ છે, જે માનવ આરોગ્ય અને કૃષિ માટે જોખમી છે.
આરોગ્ય વિભાગના પ્રયાસો: રાજ્ય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગે નેશનલ સેન્ટર ફોર ડિસીઝ કંટ્રોલ (NCDC)ની “ગરમી અને આરોગ્ય” માર્ગદર્શિકાનું ચુસ્ત પાલન કરવા તમામ જિલ્લા, સબ-ડિસ્ટ્રિક્ટ અને સામુહિક આરોગ્ય કેન્દ્રોને સૂચના આપી છે. 1 માર્ચ 2026થી ઇન્ટિગ્રેટેડ હેલ્થ ઇન્ફોર્મેશન પ્લેટફોર્મ (IHIP) પર હીટસ્ટ્રોક કેસોનું સઘન દૈનિક મોનિટરિંગ શરૂ છે. આરોગ્ય કર્મીઓને તાલીમ આપી ત્વરિત સારવારની તૈયારી કરાઈ છે.
ગરમીથી બચવાની વિગતવાર સલાહ (નાગરિકો માટે):
બપોરે 12:00થી 4:00 વચ્ચે કોઈપણ કામ વગર ઘરની બહાર નીકળવાનું સંપૂર્ણ ટાળો; જરૂરી હોય તો ટોપી, છત્રી કે ભીનું કપડું માથા પર રાખો.
હળવા રંગના, સુતરાઉ, પૂછળાં કપડાં પહેરો જે શરીરને ઠંડક આપે; ચશ્મા અને સન્સ્ક્રીન વાપરો.
પ્રવાહી સેવન: તરસ ન લાગે તો પણ દર 15-20 મિનિટે પાણી, નાળિયેર પાણી, લીંબુશરબત, છાસ, લસ્સી, ORS પીવો; કોફી/ચા/આલ્કોહોલ/ગૂલાબજલ ટાળો.
વિશેષ જોખમી વર્ગો: વડીલા, બાળકો, સગર્ભાઓ, હૃદયરોગી, ડાયાબેટિસ/હાઈ BP વાળાની વધુ કાળજી લો; તેમને ઠંડી જગ્યામાં રાખો.
ઘરે સલામતી: પડદા બંધ કરો, પંખા/કૂલર વાપરો, ઠંડા પાખા ખોરાક (દહીં, કાકડી, ફળો) લો; ખુલ્લા/વાસી ભોજન ના ખાઓ.
લક્ષણો ઓળખો: અતિશય પરસેવો/તરસ, ચક્કર, માથા/પેટનો દુખાવો, ઉલટી, બેભાન/ગરમ ત્વચા, ધબકારો વધે, ખેંચ જોવા મળે તો 108 એમ્બ્યુલન્સ કોલ કરો, ઠંડી જગ્યામાં લઈ જઈ પંખા/ભીના કપડાથી ઠંડક આપો.
હોસ્પિટલ તૈયારીઓ: સરકારી હોસ્પિટલોમાં IV ફ્લુઈડ્સ, ORS, દવાઓ, આઈસ પેકનો પૂરતો સ્ટોક; દરેક જિલ્લા/સબ-ડિસ્ટ્રિક્ટ હોસ્પિટલમાં 5 બેડ, સામુહિક કેન્દ્રોમાં 2 બેડના સમર્પિત હીટ સ્ટ્રોક મેનેજમેન્ટ રૂમ. ઉનાળામાં વીજળી વપરાશ વધવા ઈલેક્ટ્રિક લોડ ઓડિટ, અગ્નિ સુરક્ષા, અવિરત વીજ સપ્લાયના નિર્દેશ. હીટ-હેલ્થ એક્શન પ્લાન IMD ચેતવણીઓ અનુસાર સક્રિય.
વિશેષજ્ઞોની ચેતવણી: ગ્લોબલ વોર્મિંગને કારણે હીટવેવ વધુ તીવ્ર બની રહ્યા છે; અમદાવાદ, રાજકોટ જેવા શહેરોમાં રસ્તા લપસતા હોવાના કિસ્સા. NPCCHH હેઠળ શહેરી વિસ્તારો, મજૂરો, કૃષકો પર ધ્યાન.
નાગરિકો માટે અનુરોધ: સાવધાની જ સૌથી મોટું રક્ષણ છે. આરોગ્ય વિભાગ સંપૂર્ણ કટિબદ્ધ છે – સહયોગ આપો!
